.avif)
.avif)
Het "product" van de hovenier
Als u in de tuin de tijd waarin deze gemaakt is nauwelijks herkent, dan is dat een groot compliment aan het adres van de maker. Zo’n ‘product’ mag met recht...
Als u in de tuin de tijd waarin deze gemaakt is nauwelijks herkent, dan is dat een groot compliment aan het adres van de maker. Zo’n ‘product’ mag met recht geslaagd worden genoemd. Er spreekt bovenal een grote mate van vakmanschap uit. Door de eeuwen heen zijn er tuinmannen en hoveniers geweest die de kunst en de kunde verstonden om tuinen aan te leggen, die we min of meer als tijdloos ervaren. Natuurlijk zijn er door de tijd heen verschillende tuinmodes te onderscheiden. Maar ondanks dat zijn uit de verschillende stijlperiodes veel producten van hoveniers als tijdloos aan te merken.
Op deze website vindt u informatie over het veelzijdige vak van de hovenier door de afgelopen vier eeuwen heen. Duidelijk mag zijn dat diens vak in de 17de eeuw anders was dan nu in de 21ste eeuw. Tuinen waren anders, de tuinmode was anders, het gebruik van tuinen was anders en ook de vraag naar tuinarbeid was anders. Wel speelden, afgezien van de soort tuin en het gebruik ervan, altijd de kennis van beplanting en te gebruiken ‘dode’ materialen een belangrijke rol. Echter, de hovenier maakt zijn ‘product’ niet voor zichzelf. Er is altijd een opdrachtgever.
Hoe het product van een hovenier eruit ziet, bepaalt op de eerste plaats de opdrachtgever. Die heeft, vooral door het tijdsgewricht bepaald, zijn wensen en verlangens tot aanleg van zijn tuin. Later kwamen daar vanuit de overheden ook de groenvoorziening bij, zoals parken en plantsoenen in gemeenten.
Vanaf de tijd dat tuinbazen zich als zelfstandig hovenier vestigden, verzorgden zij naast aanleg en onderhoud van tuinen ook het maken van tuinontwerpen en het kweken van planten. Zij presenteerden zich doorgaans als een allround vakman, zoals de tuinbaas dat op buitenplaatsen ook moest zijn. Ook tegenwoordig bieden nog vele hoveniers een totaalpakket aan: van tuinontwerp tot realisatie (aanleg) en onderhoud.
Het hier geschetste ‘product’ van de hovenier laat zien dat er van oudsher een verwevenheid van activiteiten en functies heeft bestaan. Genoemd zijn de tuinbaas en de hovenier die zelf ook het tuinontwerp voor hun opdrachtgever maken. Zie voor het onderwerp ‘tuinontwerp’ ook “Het ‘product’ van de tuinarchitect, want een hovenier die tuinontwerpen maakt, mag zich niet zondermeer tuinarchitect noemen. Aan die titel zijn sinds 1988 strakke wettelijke regels verbonden.
In deze vogelvlucht willen we over een periode van ruim vier eeuwen beelden laten zien van het product van de hovenier. Waar aanwezig is informatie toegevoegd over de hovenier, de ontwerper, de plek en zo mogelijk ook de opdrachtgever.
De makers van de website beginnen gemakshalve in de 21ste eeuw. Het Hoveniers Informatie Centrum organiseert namelijk al jaren de vakwedstrijd ‘De tuin van het jaar’. Hier vindt u een selectie vanaf het jaar 2000 tot nu. De foto’s zijn beschikbaar gesteld door het HIC en het vakblad Tuin&Landschap.
Voor de 20ste eeuw is onder andere een selectie gemaakt uit de Opentuinengids van de Nederlandse Tuinenstichting. Voor de 17de en de 18de eeuw is uit literatuuronderzoek een selectie ontstaan. Sommige tuinen staan in een tijdvak doch door veranderingen van volgende generaties is de tuin vaak niet meer herkenbaar uit dat tijdvak.
Selectiecriteria zijn: onder andere: de tuin is "representatief " voor het tijdvak; over de tuin is elders meer informatie te vinden; de tuin is te bezoeken, al dan niet op afspraak.
Tuin van het jaar 2012
Vlaardingen
Categorie:
Kleiner dan 200 m2
Stoere gezinstuin
Ontwerp en uitvoering:
Hoveniersbedrijf Van Elsäcker Tuin
Meer info:
Special vakblad ;
Tuin van het jaar 2010
Deurne
Categorie:
Kleiner dan 200 m2
Ontwerp en uitvoering:
Van Mierlo Tuinen
Meer info:
Website Van Mierlo Tuinen
Special vakblad :
Tuin van het jaar 2009
Breda
Categorie:
Groter dan 500 m2
Ontwerp en uitvoering: Sander Kamsteeg van Kamsteeg Tuinen Breda
Meer info:
Special vakblad :
Tuin van het jaar 2008
Delft
Categorie:
kleiner dan 200m2
Ontwerp:
Jos van de Lindenloof Uitvoering:
Louis van der Meijden Delfgauw
Meer info:
Special vakblad :
Bedrijfstuin van het jaar 2007
Zoetermeer
Ontwerp:
Hilde Tonneman, werkzaam als tuinontwerpster bij Wijsman Hoveniers
Uitvoering:
Wijsman Hoveniers Waddinxsveen
Meer info:
Website Wijsman Hoveniers
Special vakblad :
Tuin van het jaar 2007
Breda
Categorie:
Stadstuin
Uitvoering en ontwerp:
Puur groenprojecten Liempde
Meer info:
Tuin van het jaar 2006
Rhoon
Categorie:
Groter dan 400 m2
Ontwerp:
Roukens en van Gils
Uitvoering:
Paul Castelijn Barendrecht
Meer info:
Special vakblad :
Tuin van het jaar 2005
Doetinchem
Categorie:
Groter dan 400m2
Ontwerp en Uitvoering:
Duotuin Rotterdam
Meer info:
Special vakblad :
Tuin van het jaar 2004
Oirschot
Categorie:
Groter dan 400 m2
Ontwerp en uitvoering:
Fons Linders Tuinmeesters Nuenen.
Meer info:
Special vakblad :
Tuin van het jaar 2003
Boxtel
Categorie:
Groter dan 400m2
Ontwerp:
Etienne Minnaard
Uitvoering:
Blommeij Groenprojecten Boxtel
Meer info:
Website Blommeij Groenprojecten
Special vakblad :
Tuin van het jaar 2002
Doetinchem
Categorie:
Groter dan 400m2
Ontwerp en uitvoering:
Hoveniersbedrijf Harrie Esselink
Meer info:
Special vakblad :
Tuin van het jaar 2001
Drunen
Categorie:
Groter dan 400 m2
Ontwerp en uitvoering:
New Art Groenprojecten Vessem
Meer info :
website New Art groenprojecten
Special vakblad :
DE TUIN VAN HET JAAR:
In het jaar 2000 is op initiatief van het toenmalig Hoveniersinformatiecentrum het HIC een wedstrijd georganiseerd “WAT IS DE MOOISTE TUIN VAN HET JAAR”Dat werd toen professioneel aangepakt. De VKC (vaste keuringscommissie) uit Aalsmeer werd gevraagd een 10-koppige jury te benoemen die een paardagen met een bus door het land trokken.
De landelijke hoveniers hadden in de vakbladen gelezen dat zij hun tuin konden aanmelden.Verspreid over het land werd een selectie gemaakt van verschillende type tuinen en verschillende grootte Ook werden voor de jury beoordelingscriteria vastgesteld.
Dit alles om het vakmanschap van de hovenier en het hebben van een mooie goed onderhouden tuin te promoten Dit fenomeen heeft geduurd tot 2012 en de prijzen zijn 12 keer toegekend
Hierboven vindt u al deze “producten van de hovenier” met van elk jaar een special van het vakblad Tuin en Landschap waarin u alles kan lezen over de tuin, de ontwerper, het uitvoerend bedrijf en de opdrachtgevers. In de speciaal hieronder van tuin van het jaar 2000 leest u ook veel uitgebreider wie de juryleden waren en hoe het tot stand is gekomen.
(September 2025 P.v.d.E.)
Hieronder treft u voorbeelden van tuinen uit een bepaalde periode:
Periode: 1990-2000 Amsterdam Categorie : Stadstuin 750 m2 Ontwerper: herstelontwerp : Robert Broekema geinspireerd op de tuinaanleg van 18de en 19de eeuw. Meer info : website Museum Geelvinck Hinlopen Huis
Periode 1980-1990 Zwolle Categorie: Stadstuin 100o m2 Ontwerp en aanleg:Harry Pierik Meer info : website Harry Pierik
Periode 1970-1980 Nijkerk Categorie: 1,5 ha Ontwerpster : Liesbeth Canneman Uitvoering(deels): Copijn Groenenkan Meer info : Website de Wilgenkamp
Periode 1960-1970 Maarsseveense plassen Utrecht . ontwerp: H. Warnau 1964 categorie: Buitenruimte Monumentwaardig groen wederopbouw object.Meer info : Tuinenstichting en wikipedia
1930-1940 Dedemsvaart Categorie:Proef/voorbeeldtuinen Ontwerper: Mien Ruys Meer info:Website Tuinen Mien Ruys Info Mien Ruys: Wikipedia
Periode:1920 - 1930 Hilversum Categorie: Park 20 ha Ontwerper: D.F Versteeg Meer info: Uytwijck Utrechtseweg 192 Website Uytwijck
Periode:1910-1920 Wassenaar Categorie: Villatuin Opdrachtgever: G.A. van Putten Oud indieganger Ontwerper: Co Brandes Uitvoering : van der Drift Hoveniers (reconstuctie) Meer Info verhuur Maarheeze
In de periode 1900-1910 werd de tuin van het kasteel Haarzuilens opgeleverd door ontwerper en uivoerder Henri Copijn .Een bijzondere opdracht en een bijzonder verhaal Bekijk de website van het Kasteel De Haar klik hier
Periode 1950-1960 Nuenen Categorie: showtuinen 1,5 Ha Ontwerpster: Hetty Cox (1921-2001) Meer info: Website de Walburg
Periode: 1940-1950 Rottterdam. Categorie: Park. Ontwerper: J.T.P. Bijhouwer Uitvoering: Gemeentelijke Plantsoenendienst Meer info: Website Vroesenpark
PERIODE:
1875-1900
Langbroek
Categorie:
Buitenplaats/kasteel 5 ha
ontwerper herstelontwerp : Thijs van Hees
Meer info:
PERIODE:
1850-1875
Provincie Groningen
Categorie: Slingertuinen
Ontwerpers o.a :5 generaties Vroom L.P.Roodbaard
Meer info:
PERIODE:
1825-1850
Prinsentuin Groningen
Categorie:
park
Ontwerper:
L.P. Roodbaard
Meer info :
PERIODE :
1800-1825
De Bilt
Categorie: Buitenplaats/landgoed 10 ha
Ontwerpen :o.a
Hendrik van Lunteren (1780- !848) Gertrude Jenkyll (1843-1922) en Henri Copijn
Meer info:
PERIODE:
1775-1800
Vorden
Categorie:
Buitenplaats 21 ha
Meer info :
PERIODE:
1750-1775
Nieuwersluis
Categorie:
Buitenplaats Vreedenhoff
Opdrachtgever:
Pieter Trip
wikipedia
Meer info:
Info hek:
PERIODE:
1725-1750
Velsen
Categorie :
Buitenplaats.
Opdrachtgever:
Jacob Boreel Janz (1711-1778)
Ontwerper:
Georg Michael
Meer Info:
Website Beeckestijn
PERIODE: 1675-1700 Het Loo Apeldoorn Categorie:Paleis/kasteeltuin Stijl: Hollands-classicistische tuin met Franse invloeden Opdrachtgever: Stadhouder Willem III Meer info: Website tuinen Het Loo
PERIODE: 1650-1675 Delden Categorie: kasteel/landgoed Ontwerpers door de eeuwen heen:J.D. Zocher, C.E.A. Petzold, Edoard Andre Hugo, Poortman en Michael van Gessel Meer info : Website Twickel
PERIODE:
1700-1725
Kasteel Middachten
De Steeg Arnhem
Meer info:
PERIODE 1625-1650 Diepenheim Categorie: Kasteeltuin Warmelo Opdrachtgever: Familie Sloet Meer info: Kasteel Warmelo in Twente
PERIODE: 1600-1625 Den Haag Categorie: Hofje Opdrachtgever Cornelia van Wouw (1600-1681) Ontwerp: (herstel) Cath Polak Daniels Uitvoering : Meer info: website Hofje van Wouw
Meer uit dit hoofdstuk
